UWV fraudeonderzoek: je rechten

Het UWV controleert of je je aan de plichten voor je uitkering houdt. Bijvoorbeeld of je de juiste gegevens doorgeeft, wijzigingen op tijd meldt en of je inkomsten kloppen. Dat begint vanaf het moment dat je een uitkering aanvraagt en kan ook doorgaan nadat je uitkering is gestopt. Onderzoekers van Handhaving doen controles waar je iets van merkt en controles die je niet merkt.

Uit de meeste controles blijkt dat alles klopt. Dan sluit het UWV de controle af en heeft het onderzoek geen gevolgen. Is dat niet zo, dan doet het UWV verder onderzoek. Dat kan leiden tot tijdelijk minder of geen uitkering, een boete en het terugbetalen van te veel ontvangen uitkering. Heb je expres informatie niet doorgegeven, dan kan het UWV aangifte doen bij het Openbaar Ministerie. Lees ook over de boete voor het niet nakomen van de inlichtingenplicht.

Hoe controleert het UWV?

• Een gesprek op kantoor, bijvoorbeeld met een adviseur werk.
• Een telefonische controle over je gegevens en je situatie.
• Een huisbezoek of een bezoek op je werkplek door onderzoekers.
• Het vergelijken van gegevens met andere overheidsorganisaties, zoals de Belastingdienst, de SVB of gemeenten.
• Bij aanwijzingen: het controleren van openbare websites, zoals sociale media.
• Ook als je in het buitenland woont of verblijft, gaan de controles door.

Huisbezoek: dit zijn de regels

• Er komen altijd 2 onderzoekers. Zij legitimeren zich en vragen om je identiteitsbewijs.
• Ze leggen uit waarom ze komen voordat ze binnen zijn.
• Ze moeten toestemming vragen om binnen te komen. Geef je toestemming, dan zet je daarvoor een handtekening.
• Je bent niet verplicht mee te werken aan een huisbezoek. Dan krijg je een uitnodiging voor een controle op een UWV-kantoor.
• Houden medewerkers zich niet aan de regels? Dan kun je een klacht indienen bij het UWV.

Meewerken of zwijgen?

Je bent verplicht om aan een controle mee te werken. Niet meewerken kan gevolgen hebben. Toch heb je ook rechten. Wordt je verhoord met het oog op het opleggen van een bestraffende sanctie, zoals een boete, dan ben je niet verplicht daarvoor verklaringen over de overtreding af te leggen. Voor het verhoor moet je erop worden gewezen dat je niet verplicht bent te antwoorden. Dat heet de cautie en staat in artikel 5:10a van de Algemene wet bestuursrecht.

De cautie hoeft niet bij elk controlegesprek. Volgens de rechtspraak geldt de cautieplicht als een redelijke waarnemer kan vaststellen dat je wordt verhoord met het oog op een sanctie. Het schriftelijk opvragen van informatie is in het algemeen geen verhoor. Is de cautie ten onrechte niet gegeven, dan kan dat gevolgen hebben voor het gebruik van je verklaring als bewijs. Ook bij een bestuurlijke boete heb je het recht om je te laten bijstaan door een raadsman.

En als het UWV aangifte doet?

Heb je expres informatie niet doorgegeven, dan kan het UWV besluiten aangifte te doen bij het Openbaar Ministerie. Het UWV maakt daarbij onderscheid tussen bewuste en onbewuste overtredingen. Word je verhoord als verdachte, dan heb je het recht om te zwijgen. Bij een strafrechtelijke verdenking heb je een advocaat met strafrechtervaring nodig. EenvoudigRecht helpt je bij bezwaar tegen een boete of terugvordering.

Let op: dit is algemene informatie en geen juridisch advies voor jouw situatie. Of je een beroep kunt doen op de cautie of het zwijgrecht hangt af van de omstandigheden. Overleg bij een onderzoek of verhoor daarom altijd eerst met een jurist of advocaat.

Wat kun je nu doen?

• Twijfel je of je echt met het UWV belt? Stel een vraag over je uitkering waar alleen het UWV het antwoord op weet, zoals de begindatum van je uitkering.
• Bij een huisbezoek: vraag naar het identiteitsbewijs van de onderzoekers en lees wat je ondertekent.
• Verzamel je stukken: loonstroken, brieven en wat je wanneer hebt doorgegeven.
• Beantwoord schriftelijke vragen zorgvuldig en op tijd.
• Krijg je een brief over een mogelijke boete? Je hebt 2 weken om te reageren.
• Twijfel je over je rechten in een gesprek? Overleg dan vooraf met een jurist.

Onze juristen beoordelen gratis wat je situatie is en of bezwaar tegen een boete of terugvordering kansrijk is. Bij EenvoudigRecht werk je met een vaste prijs die je vooraf kent.